Nagroda : Gombrowicz

NagrodaFestiwal

Nagroda Literacka im. Witolda Gombrowicza - edycja 2016

Laureat pierwszej edycji Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza, przyznawanej przez prezydenta Radomia za debiut prozatorski, został wybrany i ogłoszony 4 września. Wyróżnienie ustanowił radomski samorząd, a współorganizatorem nagrody i towarzyszącego jej festiwalu literackiego jest Muzeum Witolda Gombrowicza we Wsoli. Honorowym patronem nagrody jest Rita Gombrowicz.

Laureata nagrody wybierała kapituła w składzie: Jerzy Jarzębski – przewodniczący, Ewa Graczyk, Anna Kałuża, Zbigniew Kruszyński, Zofia Król, Józef Olejniczak oraz Justyna Sobolewska. W czerwcu tego roku kapituła wybrała pięciu nominowanych, spośród których wyłoniony zostanie zdobywca nagrody: Maciej Hen nominację otrzymał za powieść „Solfatara”, Agnieszka Kłos za zbiór opowiadań „Gry w Birkenau”, Weronika Murek za „Uprawę roślin południowych metodą Miczurina”, Maciej Płaza za powieść zatytułowaną „Skoruń”, zaś Tomasz Wiśniewski za książkę „O pochodzeniu łajdaków, czyli opowieści z metra”.

Rita Gombrowicz oraz prezydent Radomia Radosław Witkowski wręczyli nagrodę podczas uroczystej gali, którą poprowadził Jerzy Sosnowski. Laureatami zostali; Weronika Murek i Maciej Hen.Laureaci oprócz nagrody pieniężnej otrzymali również nagrodę rzeczową: lornetkę. Taki pomysł pojawił się podczas pierwszego posiedzenia kapituły w Muzeum Gombrowicza, gdzie wśród pamiątek po pisarzu znajduje się również lornetka. Gombrowicz pod koniec życia często nie był w stanie opuszczać mieszkania, więc godzinami właśnie przez nią podglądał życie Vence. Używał jej czasem niekonwencjonalnie - “pomniejszał” swoich gości, przyglądając im się przez odwróconą lornetkę. Nominowani do nagrody pisarze również potrafią "podglądać" świat uważnie i czasem bardzo przewrotnie.
Uroczystość wręczenia nagrody zakończył koncert Grzegorza Turnaua. Było to też ostatnie wydarzenie trzydniowego festiwalu “Opętani Literaturą”, który miasto współorganizuje z Muzeum Witolda Gombrowicza. Za program festiwalu odpowiada sekretarz Nagrody i kurator Muzeum Tomasz Tyczyński.

Tytuł festiwalu nawiązuje do powieści Witolda Gombrowicza “Opętani” drukowanej w odcinkach w prasie warszawskiej i kielecko-radomskiej. Ostatni odcinek powieści ukazał się 3 września 1939. W przeddzień 77 rocznicy tego wydarzenia uczestnicy festiwalu “pobiją rekord świata” w czytaniu “Opętanych”. W ten żartobliwy sposób, poprzez rodzaj flash moba literackiego, organizatorzy festiwalu chcą przypomnieć flirt Gombrowicza z literaturą popularną. Uczestnicy wydarzenia, które odbyło się w nieczynnym, ale udostępnionym
na tę okazję zabytkowym ratuszu, mogli posłuchać pierwszego rozdziału powieści czytanego przez wybitnego aktora (również Gombrowiczowskiego) Jerzego Radziwiłowicza. Po lekturze rozmowa z odtwórcą roli Henryka w legendarnym spektaklu krakowskiego Starego Teatru. Rozmowę poprowadził Piotr Kłoczowski, wicedyrektor Muzeum Literatury, eseista, redaktor i edytor, a także wykładowca w Akademii Teatralnej. Początek o godzinie 19.30.

Festiwal rozpoczął się jednak wcześniej i oczywiście pierwszym wydarzeniem była rozmowa z Ritą Gombrowicz. Poprowadził ją młody badacz Gombrowicza, doktorant na Uniwersytecie Warszawskim, radomianin Piotr Sadzik. Tytuł wydarzenia „Opętania Gombrowiczowskie” jest nieprzypadkowy, rozmawiały osoby autorem „Kosmosu” naprawdę „opętane” – Piotr Sadzik twierdzi nawet, że całe jego myślenie o świecie uformowały teksty Gombrowicza. Spotkanie odbyło się  w piątek, o godzinie 17.30 w Miejskiej Bibliotece Publicznej.


W sobotę 3 września kwadrans po dwunastej uczestnicy festiwalu włączyli się w narodowe czytanie Sienkiewicza. W pobliżu miejsca oficjalnej lektury „Quo vadis” odbyła się manifestacja literacka, podczas której Mariusz Bonaszewski (kolejny aktor z ważnymi rolami Gombrowiczowskimi w dorobku) czytał uwagi Witolda Gombrowicza o pisarstwie autora „Potopu”. Uwagi mocno krytyczne, bo choć Gombrowicz doceniał rolę pisarstwa Sienkiewicza w polskiej świadomości narodowej, to był wobec niej mocno krytyczny - o czym świadczy cytat z Gombrowicza, będący tytułem wydarzenia: „Sienkiewicz – katastrofa naszego rozumu”. Entuzjastów zadymy musimy jednak uprzedzić, że manifestacja była kulturalna, a czytający nie zamierzali się przekrzykiwać.

Tego samego dnia o godzinie 17 w gościnnym Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” odbyła się rozmowa o najnowszej prozie polskiej, w której uczestniczyli zarówno jej znawcy – jurorzy Nagrody, jak i nominowani autorzy. Dyskusja była otwarta dla publiczności.

Kolejnym wydarzeniem był koncert Mai Kleszcz i IncarNations, który odbył się w muszli koncertowej w Parku im. T. Kościuszki. Na koncercie artystka zaśpiewała utwory z najnowszej płyty i dlatego zatytułowany jest on „Romantyczność”, nieco na przekór Gombrowiczowi.

Po koncercie w kinie studyjnym przy MCSW „Elektrownia” zobaczyć można było filmową wypowiedź o opętaniu przez sztukę: film Michaela Grandage`a, opowiadający o skomplikowanej relacji słynnego amerykańskiego pisarza Thomasa Wolfe’a i jego wydawcy, Maksa Perkinsa, który odkrył dla świata takich literackich gigantów, jak F. Scott Fitzgerald i Ernest Hemingway. W roli Perkinsa – laureat Oscara Colin Firth, jego protegowanego, Thomasa Wolfe’a zagrał dwukrotnie nominowany do nagrody Akademii Jude Law.

Galę i koncert, które odbędy się 4 września w sali koncertowej Zespołu Szkół Muzycznych była zwieńczeniem festiwalu i jednocześnie finałem pierwszej edycji nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza. 

Organizator Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza: Prezydent Radomia.
Współorganizator: Muzeum Witolda Gombrowicza.
Partnerzy: Miejska Biblioteka Publiczna, RKŚTiG „Łaźnia”, MCSW „Elektrownia”.

Sponsor Gali Nagrody: Wodociągi Miejskie Sp. z o.o.
Fundator lornetki: Delta Optical

Sponsorzy Festiwalu „OPĘTANI LITERATURĄ”:
Zakłady Automatyki „KOMBUD” S.A., Hotel Nihil Novi, „Fogiel & Fogiel”, Grupa KK, Restauracja „Teatralna”.
Patronat: Instytut Książki
Patronat medialny: Tok FM, Gazeta Wyborcza, Xiegarnia.pl

Program do pobrania (PDF)

Instytucja współprowadzona przez Samorząd Województwa Mazowieckiego oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

  • Logo Mazowsze
  • Logo MKiDN