2026-06-06
Marcin Oskar Czarnik, Marcin Czub, Dorota Grabek, Emilia Konwerska oraz Arek Kowalik to autorzy nominowani do Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza, przyznawanej za debiut prozatorski. Laureatkę bądź laureata poznamy we wrześniu, podczas festiwalu „Opętani literaturą”.
To już jedenasta edycja Nagrody Gombrowicza. W tym roku zgłoszono do niej sto dwadzieścia tytułów. W kwietniu kapituła ogłosiła tzw. krótką listę, na której znalazło się 16 książek.
- Teraz trzeba było je przeczytać po raz kolejny i zastanowić się, czy nasze opinie z pierwszej rundy były fundamentalne, czy też można je trochę zmienić. Miałem parę takich momentów podczas tej ponownej lektury, w których zauważyłem, że coś przeoczyłem – mówi Piotr Kofta, członek kapituły. - W przypadku paru książek pierwsze wrażenie okazało się nietrafne i przy drugiej lekturze albo ich akcje poszły w dół albo w górę. To dobrze, że ten konkurs jest rozpisany na kilka etapów, bo jest dużo czasu na zastanowienie – dodaje.
Po dyskusji jurorzy wskazali pięć książek nominowanych do Nagrody.
- Mam przyjemność ogłosić te nominacje. Są to: Marcin Oskar Czarnik, „Trzy dni, trzy noce”, wyd. Filtry, Marcin Czub, „Natura dziury”, wyd. Ha!art, Dorota Grabek, „Zmartwychwstanki”, wyd. Czarne, Emilia Konwerska, „Rzeczy robione specjalnie”, wyd. ArtRage oraz Arek Kowalik, „Dźwięki ptaków”, wyd. ArtRage. Serdecznie gratuluję autorom, wydawcom, redaktorom. Będziemy się o te książki jeszcze spierać, zanim wyłonimy zwycięzców. A wszystkich państwa zachęcam do lektury tych książek – mówi Jerzy Franczak, przewodniczący kapituły nagrody.
Jak podkreślają jurorzy, wybór nie był łatwy, a dyskusja – choć brzmi to banalnie – była burzliwa.
- Najważniejsze dla mnie jest chyba to, że potrafimy się nawzajem słuchać. To znaczy, że te obrady nie są spotkaniem pro forma, nie przychodzimy tu już przekonani i pewni swoich racji, tylko rozmawiamy, słuchamy się nawzajem, czasem zmieniamy zdanie. Myślę, że to świadczy o tym, że tego typu gremia sprawdzają się, są potrzebne. Pokazujemy, że o literaturze dyskutować można i warto, i że te dyskusje prowadzą do różnego rodzaju odkryć związanych z tą literaturą i przekładają się oczywiście na werdykt – mówi Katarzyna Sawicka-Mierzyńska, członkini kapituły.
Nazwisko laureatki lub laureata nagrody, a także osobę, która w ramach rezydencji literackiej spędzi miesiąc w Vence na południu Francji, poznamy we wrześniu, podczas odbywającego się w Radomiu i we Wsoli festiwalu „Opętani literaturą”. Laureat nagrody otrzymuje 40 000 złotych. Nagrodę finansową, po 5 tys. złotych, otrzymują również wszyscy nominowani.
Ustanowiona przez radomski samorząd nagroda przyznawana jest za debiut, rozumiany jako pierwsza lub druga książka danego autora, napisana prozą artystyczną w języku polskim.
Nagroda została ustanowiona w 2015 roku przez samorząd Radomia, a przyznana została po raz pierwszy rok później.
Jej laureatami byli do tej pory Weronika Murek i Maciej Hen (w pierwszym roku kapituła podzieliła nagrodę), a potem kolejno: Anna Cieplak, Marcin Wicha, Olga Hund, Barbara Sadurska, Aleksandra Lipczak, Barbara Woźniak, Jakub Nowak, Grzegorz Bogdał i Barbara Elmanowska. Od szóstej edycji jury przyznaje także wyróżnienie w postaci rezydencji literackiej w Vence, gdzie ostatnie lata życia spędził Witold Gombrowicz. W ten sposób kapituła doceniła do tej pory Macieja Bobulę, Mateusza Pakułę, Wiktorię Bieżuńską, Katarzynę Groniec i Macieja Wnuka.
Od bieżącej edycji w skład kapituły nagrody wchodzą Joanna B. Bednarek, Weronika Murek, Katarzyna Sawicka-Mierzyńska, Jerzy Franczak (przewodniczący), Piotr Kofta, Janusz Margański i Piotr Sadzik. Sekretarzem kapituły jest Tomasz Tyczyński.
Organizatorami nagrody są Prezydent Radomia oraz Muzeum Witolda Gombrowicza. Honorowy Patronat sprawuje Rita Gombrowicz.
Partnerem wydarzenia jest Fundacja Instytut Gombrowiczowski.
Mecenasami Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza są: Jarosław Krzyżanowski i Zakłady Automatyki KOMBUD S.A.
Partnerem Głównym jest Unidevelopment S.A. Partnerem Strategicznym jest Samorząd Województwa Mazowieckiego.
Patroni medialni jedenastej edycji to Polskie Radio Dwójka, Polskie Radio Trójka, Gazeta Wyborcza, Książki. Magazyn do Czytania, TVP Kultura, Booklips.pl.
foto: Robert Utkowski
Instytucja współprowadzona przez Samorząd Województwa Mazowieckiego oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

